Đôi khi, chỉ một từ đưa vào văn bản luật của các nhà làm luật đã tước đi cơ hội kinh doanh chính đáng của các doanh nhân và doanh nghiệp...
Anh bạn nhà báo cao to, đẹp trai và rất phong độ này lại được các nhà doanh nghiệp đặt cho cái biệt danh nghe kinh người - Long “chết yểu”. Mọi biệt danh đều có sự tích. Và Long “chết yểu” cũng vậy. Số là cách đây 5 năm Long có mở một doanh nghiệp và khi công ty của anh bắt đầu ăn nên làm ra thì lại bị chết bất đắc kỳ tử chỉ vì một chữ của người làm luật.
Luật Doanh nghiệp năm 1999 quy định: “Chứng chỉ hành nghề của giám đốc hoặc những người quản lý khác đối với doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề mà theo quy định của pháp luật phải có chứng chỉ hành nghề.”
Về người quản lý doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp 1999 quy định: “Người quản lý doanh nghiệp là chủ sở hữu, giám đốc doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, công ty hợp danh, chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, thành viên hội đồng quản trị, giám đốc hoặc tổng giám đốc và các chức danh khác do điều lệ công ty quy định.”
Trong Luật Doanh nghiệp năm 1999 có chữ “hoặc”, có nghĩa là giám đốc doanh nghiệp không nhất thiết phải có chứng chỉ hành nghề mà chỉ cần có một số người quản lý doanh nghiệp có chứng chỉ hành nghề là được.
Số người quản lý doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề có thể là một hoặc nhiều người. Giám đốc doanh nghiệp khác hẳn với người quản lý doanh nghiệp. Giám đốc đòi hỏi có óc tổ chức, vạch ra được chiến lược phát triển doanh nghiệp và có đủ mọi điều kiện về tài chính, kinh nghiệm, các mối quan hệ... để thực hiện được chiến lược đó. Còn người quản lý điều hành doanh nghiệp thì phải có chuyên môn, quản lý xí nghiệp dược nhất định phải có bằng dược sĩ cao cấp và đó là chứng chỉ hành nghề.
Không một nghiên cứu khoa học nào khẳng định rằng, để làm được giám đốc nhất thiết phải có chứng chỉ hành nghề
5 năm trước, Long phát hiện ra một khó khăn của các hộ kinh doanh và các doanh nghiệp nhỏ đó là khâu kế toán. Quy mô của công ty và hoạt động kinh doanh của họ chưa đủ lớn để biên chế một kế toán trưởng hoặc một nhân viên kế toán. Điều này làm khổ ngành thuế và cũng làm khổ các hộ kinh doanh và các doanh nghiệp nhỏ. Nếu có một công ty nào đó tận dụng kinh nghiệm, tri thức của các kế toán trưởng đã về hưu để giúp đỡ các doanh nghiệp nhỏ và các hộ kinh doanh gia đình trong lĩnh vực kế toán, tài chính thì vừa lợi cho người kinh doanh lại vừa có lợi cho cơ quan thuế. Từ suy nghĩ đó, Long đã tổ chức một công ty tư vấn tài chính. Công ty của anh tập hợp hàng chục kế toán trưởng đã nghỉ hưu, ai cần giúp đỡ tư vấn về kế toán tài chính thì công ty cử người đến giúp và tính thù lao theo giờ.
Thời gian đầu, khách hàng của công ty chủ yếu là các cơ sở kinh doanh mà Long có quen biết. Hai năm sau, công ty của Long bắt đầu có uy tín và khách hàng khá đông. Năm thứ nhất, giám đốc Long phải bỏ tiền túi ra bù lỗ. Năm thứ hai công ty đã cân bằng được thu chi và bắt đầu có lãi.
Đúng vào thời điểm này Quốc hội lại sửa Luật Doanh nghiệp mà chỉ sửa có một chữ. Khoản 4 điều 16, Khoản 5 điều 18 và Khoản 5 điều 19, Luật Doanh nghiệp năm 2005 đều có quy định: “Chứng chỉ hành nghề của giám đốc và cá nhân khác đối với doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề mà theo quy định của pháp luật phải có chứng chỉ hành nghề.” Như thế là các nhà làm luật đã thay chữ “hoặc” bằng chữ “và”. Với chữ “và” này thì bắt buộc Long phải có bằng kế toán trưởng mà anh thì chỉ có bằng cử nhân báo chí mà thôi. Vì thế anh phải giải tán doanh nghiệp khi công ty bắt đầu ăn nên làm ra. Cho đến bây giờ Long vẫn đau vì chữ “và” trong Luật Doanh nghiệp năm 2005.
Không một nghiên cứu khoa học nào khẳng định rằng, để làm được giám đốc nhất thiết phải có chứng chỉ hành nghề. Ngoài việc quản lý chuyên môn, giám đốc doanh nghiệp còn phải có năng lực quản lý ở nhiều lĩnh vực khác và phải có uy tín với người lao động, uy tín với các đối tác. Giám đốc doanh nghiệp phải biết huy động cả bộ máy của mình vào hoạt động kinh doanh một cách hiệu quả nhất, trong đó có cả những người có chứng chỉ hành nghề. Cũng không ai chứng minh được rằng, người đã được cấp chứng chỉ hành nghề thì đương nhiên làm được giám đốc doanh nghiệp. Chứng chỉ hành nghề chỉ là một chứng nhận về hành nghề chuyên môn. Nếu một doanh nghiệp kinh doanh đồng thời nhiều ngành, nghề đòi hỏi phải có chứng chỉ hành nghề thì chẳng nhẽ ông giám đốc cũng bắt buộc phải có tất cả những chứng chỉ liên quan ư? Điều đó không thể có trong thực tiễn. Nhưng chữ “và” ấy lại có trong Bộ luật Doanh nghiệp của nước ta.
Các bài viết khác
