Vấn đề ủy quyền dự họp Đại hội đồng cổ đông trong pháp luật về doanh nghiệp

Khi Đại hội đồng cổ đông họp thông thường, không phải mọi cổ đông đều có thể tham gia. Tuy nhiên pháp luật công ty nước nào cũng quy định về việc để phiên họp Đại hội đồng cổ đông có giá trị thì phải có đủ một tỉ lệ cổ đông nắm giữ một lượng cổ phần nhất định tham gia biểu quyết. Vậy làm sao để có đủ số lượng cổ đông cũng như cổ phần nhất định trong cuộc họp khi mà các cổ đông có thể đang ở khắp nơi trên thế giới? Và chính vì điều này mà vấn đề ủy quyền trong các cuộc họp Đại hội đồng cổ đông được bàn đến khá nhiều trong pháp luật về công ty.

Ủy quyền dự họp Đại hội đồng cổ đông theo pháp luật Việt Nam:

          Trong pháp luật Việt Nam, vấn đề pháp lý này được quy định trong Luật doanh nghiệp và Nghị định 139/2007/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành một số điêu Luật doanh nghiệp hiện đang được sửa đổi. Theo đó, Luật doanh nghiệp tại Điều 79, khoản 1 điểm a quy định Cổ đông có quyền "Thực hiện quyền biểu quyết trực tiếp hoặc thông qua đại diện được ủy quyền". Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 139/2007/NĐ-CP tại Điều 27 khoản 1 điểm c quy định cổ đông có thể tham dự Đại hội đồng cổ đông bằng cách ủy quyền cho người khác dự họp Đại hội đồng cổ đông và "nếu điều lệ công ty không quy định khác hoặc cổ đông có liên quan không có ý kiến khác bằng văn bản, các thành viên độc lập của Hội đồng quản trị đương nhiên là người đại diện theo ủy quyền của tất cả các cổ đông không tham dự họp Đại hội đồng cổ đông"

          Quy định nói trên nhằm giải quyết một vấn đề thực tiễn liên quan chủ yếu đến các công ty cổ phần niêm yết. Theo Luật doanh nghiệp tại Điều 102, khoản 1 thì cuộc họp của Đại hội đồng cổ đông được tiến hành khi có số cổ đông dự họp đại diện ít nhất 65% số cổ phần có quyền biểu quyết. Tuy vậy, trong thực tế cho thấy một bộ phận không nhỏ cổ đông, nhất là cổ đông là cá nhân của các công ty niêm yết thường ít quan tâm và không tham dự họp Đại hội đồng cổ đông, vì vậy, việc triệu tập họp Đại hội đồng cổ đông lần đầu thường không đủ số cổ đông tham dự theo quy định và vì vậy không thế họp được.

          Tuy nhiên, quy định về việc thành viên độc lập của Hội đồng quản trị đương nhiên là đại diện theo ủy quyền của tất cả các cổ đông không tham dự họp lại vấp phải nhiều ý kiến khác nhau:

          Ý kiến thứ nhất cho rằng việc ủy quyền đương nhiên mà không có văn bản ủy quyền là vi phạm quyền của cổ đông trong việc tham dự và ủy quyền tham dự Đại hội đồng cổ đông, không phù hợp với Bộ luật Dân sự năm 2005. Quy định này sẽ dễ bị Hội đồng quản trị làm dụng, gây thiệt hại đến quyền lợi của các cổ đông thiểu số.

          Ý kiến thứ hai cho rằng, dự họp Đại hội đồng cổ đông vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của cổ đông. Và quyền tham dự họp Đại hội đồng phải được thực hiện một cách tập thể, không thể để sự tham dự hay không tham dự của một số cổ đông có ảnh hưởng đến lợi ích hợp pháp của công ty và của các cổ đông khác. Vì vậy quy định như trên sẽ đảm bảo lợi ích của công ty và cổ đông.

          Vậy vấn đề ủy quyền họp Đại hội đồng nên được quy định như thế nào vẫn là câu hỏi của các nhà lập pháp? Sau đây xin dẫn kinh nghiệm của luật pháp Mỹ về vấn đề này.